Opinie: Over quota en kwaliteit

Is het u ook opgevallen? Telkens als de quota discussies opleven vallen de woorden ‘kwaliteit’ en ‘deskundigheid’. Ook nu weer bij de regeringsbeslissing om vrouwen sneller te laten doorstromen tot de top van het federale ambtenarenkorps.  Vrouwen die via een extra impuls en positieve actie doorstromen naar hogere functies zouden dus per definitie ondeskundig zijn? Dat er zoveel meer mannen dan vrouwen topambtenaar zijn, betekent dit dat al die mannen zoveel meer capaciteiten hebben dan de vrouwen? Wat een belediging voor die verstandige dames.

We gebruiken met opzet de bewoording ‘positieve actie’, want volgens ons ligt een van de oorzaken van de discussie dezer dagen in de Babylonische spraakverwarring die weer volop woedt over quota en streefcijfers, waarbij nieuwe definities worden uitgevonden en een hoogst eigen invulling aan de begrippen worden geven. Gaat het nu over quota of streefcijfers? Over positieve actie of positieve discriminatie? Over een quorum? In ieder geval, het woord ‘quota’ werkt als een rode lap op een stier.

Voor alle duidelijkheid: quota zijn verplicht opgelegde en afdwingbare verdeelsleutels. Quota hebben alleen maar zin als ze gecombineerd worden met sancties. Ze bieden spijkerharde garanties als ze wettelijk verankerd zijn. Een voorbeeld hiervan zijn de paritair samengestelde kieslijsten, waarbij de plaatsen fifty-fifty verdeeld zijn tussen vrouwen en mannen en op de eerste twee plaatsen personen van verschillend geslacht fungeren. Over deze kieswetten bestaat consensus dat ze vrouwen en mannen volgens een evenredig aandeel gelijke startkansen geven bij verkiezingen. Ook de recente quotawet die een derde vrouwen verplicht in Raden van Bestuur van beursgenoteerde en overheidsinstellingen is hiervan een voorbeeld.

Streefcijfers  daarentegen – het woord zegt het zelf – zijn per definitie geen verplichtingen. Wie het dus over “dwingende streefcijfers” heeft pleegt een contradictio in terminis. Betekent dit dat streefcijfers geen effect hebben? Toch wel. Het feit dat een onderneming of een overheidsdienst  de intentie en uitdrukkelijke wil heeft om iets te doen aan de ondervertegenwoordiging van vrouwen en kansengroepen, is een eerste stap, maar het is niet voldoende. Als die intentie omgezet wordt in een positief actieplan met concrete doelen, een timing, evaluaties en bijsturingen, is er al een flink stuk van de weg afgelegd. Verder zijn genderneutrale personeelsadvertenties, jobs met aandacht voor de combinatie werk/gezin, een objectieve selectieprocedure,  coaching en bijscholing, het wegwerken van de belemmeringen voor vrouwen om zich kandidaat te stellen… belangrijk om vrouwen versneld te laten doorstromen.  Als bij examens bij gelijkwaardigheid van kandidaten gekozen wordt voor de vrouwen, is dit ook een onderdeel van positieve actie. Dat is wat de federale overheid zal doen. Daarmee streven ze naar één derde vrouwelijke topambtenaren tegen 2013, een ambitieus plan. Het gaat hier dus over streefcijfers en positieve actie, niet over quota. Ik merk trouwens op dat taalevenwicht bij benoemingen van ambtenaren al jaar en dag vanzelfsprekend zijn, maar ho maar als het over vrouwen en mannen gaat.

En als het dan toch over deskundigheid moet gaan, laten we er dan maar even de statistieken bijnemen. Vrouwen hebben tegenwoordig een hoger opleidingsniveau dan mannen. In de leeftijdscategorie tot 34 jaar zijn zelfs 49% van de vrouwen hoger opgeleid, tegenover slechts 38% van de mannen. Het is pas in de leeftijdscategorie boven de 55 dat meer mannen dan vrouwen nog altijd een hogere opleiding hebben. Laat daar nu ook een deel van de topambtenaren zitten. Reden te meer dus om positieve actie te voeren en te zorgen dat vrouwen versneld kunnen doorstromen.

En de termen ‘positieve discriminatie’ zou men voorgoed uit elk taalgebruik moeten schrappen, want niemand hoort nog het adjectief. Die woorden roepen alleen weerstand op, ook al zijn ze goed bedoeld.

Vera Claes, nationaal secretaris zij-kant, de progressieve vrouwenbeweging, en voorzitter RVB Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen
Inga Verhaert, voorzitter zij-kant, de progressieve vrouwenbeweging, en gedeputeerde emancipatiebeleid provincie Antwerpen

Geplaatst in Nieuws en getagd met , , , , .

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.