Is jouw T-shirt een mensenleven waard?

Het is niet de eerste keer dat de arbeidsomstandigheden in de textiel- en kledingindustrie in Bangladesh rampzalige gevolgen hebben. In 2010 ontstond brand in de kledingfabriek Garib & Garib die het leven kostte aan 21 werknemers, onder wie 15 vrouwen. De catastrofe was te wijten aan de slechte veiligheid in de fabriek: geblokkeerde nooduitgangen, kapotte ventilatie, defecte brandblusapparaten, … Vorig jaar november werden 112 arbeiders, waarvan ook weer de meesten vrouwen, het slachtoffer van brand in een kledingfabriek nabij Savar. Sinds dit incident zijn er nog 28 fabrieksbranden in Bangladesh gemeld waarbij 591 arbeiders gewond raakten en acht stierven. Het laatste incident vond vorige week plaats toen het winkelcentrum en de textielfabriek Rana Plaza instortte en er later ook nog brand uitbrak. De teller staat intussen op  meer dan 300 doden en 1000 gewonden. Ook nu weer zijn de slachtoffers voornamelijk vrouwen en jonge meisjes. Is dit de prijs die we bereid zijn te betalen voor onze zoveelste hippe T-shirt?  De Schone Kleren Campagne biedt een alternatief dat ook door zij-kant wordt ondersteund.

Het aandeel arbeidsters in de textiel- en kledingindustrie is groot: zo’n 75 procent. In arbeidsintensieve productie in vrijhandelszones ligt dit aandeel zelfs nog hoger. Maatschappelijke omwentelingen in de textiel-en kledingindustrie zoals groeiende concurrentie van de lageloonlanden en de invoer van nieuwe machines, hebben doorheen de geschiedenis grootschalige gevolgen gehad voor vrouwen. Vandaag worden arbeidsters nog steeds geconfronteerd met zeer lage lonen, lange werkuren, tijdelijke (of zelfs geen) arbeidscontracten, erbarmelijke werkomstandigheden, geen sociale zekerheid enzovoort. Vergelijk het met de film Daens, maak de situatie nóg erger, en dan komt men in de buurt van de arbeidsomstandigheden in Bangladesh.

Wat kunnen wij  als consumenten doen om deze schrijnende arbeidsomstandigheden aan te klagen? Buitenlandjournaliste Catherine Vuylsteke (DM: 26/04/2013) beantwoordt deze vraag kort maar krachtig: “Niet kopen is geen optie, maar kritische vragen stellen en digitale campagnes steunen zijn dat wel.” Het lijkt op het eerste zicht eenvoudig: boycot kledij van winkelketens die een loopje nemen met fatsoenlijke werkvoorwaarden. Een boycot zorgt echter voor nieuwe problemen. Eerder al zorgden campagnes tegen kinderarbeid voor een forse daling van de werkgelegenheid. Gevolg: de ontslagen arbeidsters werden de seksindustrie ingejaagd. Ook gelijkaardige acties tegen Nike en Reebok zorgden voor een forse daling van het gemiddeld familie-inkomen. Geen goede tactiek dus. De Fair Wear Foundation biedt een alternatief. Deze organisatie levert een onafhankelijke audit die kledingmerken controleert op veiligheid, lonen, kinderarbeid en vrouwendiscriminatie. De consument mag er dus van uitgaan dat leden van de Fair Wear Foundation, zoals Filippa K en Mc Gregor, hun kledij wél op een correcte manier produceren. Bovendien ijvert de Schone Kleren Campagne om de vermelding van de herkomst van kledij verplicht te maken zodat de consument ook een bewuste keuze kan maken bij zijn aankopen.

Voor winkelketens is marketing cruciaal. De strategie naming, shaming, blaming van de Schone Kleren Campagne is daarom effectief. Als een multinational als BP door de naming, shaming, blaming campagnes van NGO’s en particulieren zijn koers weet aan te passen (lees: transparantie in de boekhouding), waarom zouden kledingproducenten dit dan niet kunnen? De Schone Kleren Campagne maakt deel uit van Clean Clothes Campaign. Zij onderhouden banden met lokale vakbonden en vrouwenorganisaties om voortdurend een beeld te verkrijgen van de arbeidsomstandigheden. Dit doet de organisatie al sinds 1989. Samen met de International Labour Organization (ILO) en andere organisaties roepen zij bedrijven in Bangladesh nu op om het Bangladesh Fire and Building Safety Agreement, dat onder meer arbeidsinspecties voorziet, te ondertekenen. Maar het akkoord is tot nu slechts ondertekend door PVH Corp (o.a. Calvin klein en Tommy Hilfiger) en Tchibo. Nog twee merken zouden zich moeten engageren voordat het akkoord in voege kan treden. Waarom zou de textiel- en kledingindustrie dergelijk initiatief niet nemen? Er is ten slotte nog marge om de arbeidsters een degelijk loon, hoewel dit niet het enige probleem is, aan te bieden. De arbeidsters werken gemakkelijk 60 uur per week, en hun salaris bedraagt slechts 0,5 tot 1 procent van de totale kostprijs van een kledingstuk.

Kunnen de kledingconcerns zich nog permitteren om niet te luisteren wanneer duizenden verontwaardigde mensen hun mening uiten over de arbeidsomstandigheden in lageloonlanden? De sociale media zijn het ideale instrument om meningen te ventileren en de boodschap te communiceren.  Ook zij-kant steunt de Schone Kleren Campagne en de organisatie Fair Wear Foundation. zij-kant moedigt daarom iedereen aan met een kritisch oog naar ons huidig consumptiepatroon te kijken en vraagt om op deze manier niet koud te blijven voor de arbeidsters in Bangladesh en andere lageloonlanden. Share, like en act!

 

Geplaatst in Nieuws en getagd met , , , , .

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.