Internationale Vrouwendag

weg met de cliches

Weg met de clichés!

Vrouwen kunnen niet parkeren en mannen niet multitasken. Vooroordelen over mannen van Mars en vrouwen van Venus zijn hardnekkig. Hoog tijd om de hokjes af te breken, vinden de stad Mortsel, zij-kant en Curieus. Samen met comédienne Veerle Malschaert organiseren we op internationale vrouwendag de one woman comedy show ‘Weg met de clichés!’

8 maart is internationale vrouwendag. De dag waarop vrouwenrechten wereldwijd extra aandacht krijgen. En dat is geen toeval. Op 8 maart 1908 vond in New York de eerste vrouwenstaking plaats. De textielarbeidsters protesteerden tegen hun slechte arbeidsomstandigheden met de poëtische woorden: “Wij willen brood én rozen”. Enkele jaren later, op 8 maart 1917, kwamen ook de textielarbeidsters in Sint-Petersburg massaal in opstand tegen de verschrikkingen van de oorlog en het voedseltekort. Hun stakingen en demonstraties liepen uit op een algemene werkstaking en werden later hét symbool voor de strijd voor gelijkwaardigheid van vrouwen en mannen.

Een strijd die – gelukkig maar – vruchten heeft afgeworpen, maar die nog lang niet gestreden is. Dat bewijzen vandaag de #MeToo beweging, de hardnekkige loonkloof en het nieuwe feminisme waar vrouwen (en ook mannen) achter staan.

Meer dan een eeuw na de protesten van de textielarbeidsters staan we dus stil bij de discriminaties waarmee vrouwen nog steeds te maken krijgen, maar kijken we ook hoopvol naar de toekomst. En omdat op onze feestdag wel eens gelachen mag worden, organiseren de stad Mortsel, zij-kant en Curieus een comedy show over de oude clichés over vrouwen en mannen die vandaag nog altijd stand houden. Samen met comédienne Veerle Malschaert maken we korte metten met de genderstereotiepe hokjes en seksistische vooroordelen.

Heb je zin om je lachspieren nog eens te trainen? Wees er dan zeker bij! Alle vrouwen krijgen een attentie, alle mannen gaan naar huis met een glimlach…

Praktisch

Wanneer? Donderdag 8 maart om 20.15 uur

Waar? Mark Liebrecht Schouwburg, Heilig-Kruisstraat 16, Mortsel

Inkomprijs? 5 euro

Reservatie? Stadsonthaal – 03 444 17 17 – onthaal@mortsel.be

Info? www.ccmortsel.be


Andere activiteiten op 8 maart

Presentatie 70 jaar vrouwenstemrecht op Women After Work

women at workDit jaar mogen we opnieuw onze stem uitbrengen tijdens de verkiezingen. Voor jonge vrouwen lijkt het de normaalste zaak ter wereld, maar zeventig jaar geleden was het stemhokje in België een exclusieve mannenzaak.

zij-kant heeft jarenlange expertise opgebouwd rond de geschiedenis van het vrouwenstemrecht. Op 8 maart, internationale vrouwendag, zijn we te gast op Women After Work. Via een interactieve en rijkelijk geïllustreerde infosessie blikken we terug op de prille paritaire democratie, op de lange weg naar politieke gelijkheid, en kijken we vooruit naar een toekomst waarin politiek evenwicht hopelijk voor iedereen vanzelfsprekend is.

Wanneer? Donderdag 8 maart 2018, tijdens het Women After Work-event (15u – 22u) zal de presentatie twee maal gegeven worden.
Waar? De Centrale, Kraankindersstraat 2, Gent
Meer info over het event vind je op de website van De Centrale.

Wereldvrouwenmars met feministisch dorp

foto WVM 2016Naar jaarlijkse gewoonte organiseert het platform Wereldvrouwenmars een grootschalig evenement op internationale vrouwendag. Op het Europakruispunt voor het Brusselse Centraal Station zal vanaf 15 uur een feministisch dorp verschijnen met stands van vrouwenverenigingen en verschillende animaties. Om 17.30 uur volgt een feministische ‘haka': een sterk moment waarop vrouwen hun plaats opeisen, hun kracht bevestigen en hun verlangen om gehoord te worden!

zij-kant heeft samen met de andere Ladies in Red (ABVV, FOS, VIVA-SVV) een standje in het feministisch dorp. Kom zeker eens langs!

Bekijk het Facebook-event.

#YesWeCare

Naar aanleiding van de internationale dag van de rechten van de vrouw, voert zij-kant Brussel op donderdag 8 maart actie in metrostation Beurs onder de slogan #yeswecare. Feminisme is een zaak van iedereen en daarom zetten we alle mannen én vrouwen in de bloemen die mee willen werken aan meer gelijkheid.

Wanneer? Donderdag 8 maart om 08.30 uur
Waar? In de centrale hal van Metro Beurs

Boekvoorstelling Baanbrekers – Kracht uit afkomst

baanbrekers kleinVlaams parlementslid Güler Turan stelt haar boek voor over sterke onderne(e)m(st)ers met een migratie-achtergrond. Gedelegeerd bestuurder van Flanders Investment & Trade Claire Tillekaerts verzorgt de inleiding, nadien gaat Güler Turan in gesprek met de ondernemers uit het boek. Voor het slotwoord zorgt Vé Bobelyn van uitgeverij Houtekiet. Aansluitend signeersessie en receptie.

Wanneer? Donderdag 8 maart om 20 uur
Waar? Havenhuis, Zaha Hadidplein 1, 2030 Antwerpen
Inschrijven via info@houtekiet.be of guler.turan@vlaamsparlement.be

Mars tegen seksisme en voor gelijke rechten in Leuven

mars tegen seksismezij-kant en een heleboel andere vrouwenorganisaties ondersteunen de actie van twee studentes van de KU Leuven. Met deze mars tegen seksisme willen ze een duidelijk signaal geven dat vrouwen en mannen de strijd tegen en seksisme, voor gelijke rechten en voor een meer rechtvaardige maatschappij ook honderd jaar na de eerste vrouwenstaking zullen verderzetten.

Wanneer? Donderdag 8 maart om 17.30 uur
Waar? Martelarenplein

Bekijk het Facebook-event.

Paula Marckx in gesprek met Fille Folle 

GVB_AurikeenIlona-0737Op internationale vrouwendag gaan drie heel bijzondere vrouwen met elkaar in gesprek. Paula Marckx (91) trok eind jaren ‘70 als alleenstaande moeder tot het Mensenrechtenhof in Straatsburg om haar kind de discriminatie te besparen die destijds bestond tussen kinderen geboren binnen of buiten het huwelijk. Haar kracht zorgde voor een grote verandering voor moeders en kinderen in heel Europa. Ze was en is journaliste en zit nog niet stil: als 90-jarige schreef ze ‘Jong ouder worden’. (Paula Marckx Foundation)

Ilona Lodewijckx (26) en Aurike Quintelier (26) van Fille Folle richtten het magazine op dat ze als tienermeisje zelf altijd misten. Een magazine dat ingaat tegen de schade die bestaande tienerbladen aanrichten aan het zelfbeeld van jonge meisjes. Een magazine dat jonge meisjes in hun kracht wil laten staan. Het plan van Ilona en Aurike loopt in tussentijd als een trein.

Wanneer? Donderdag 8 maart van 19.30 uur tot 21.30 uur
Waar? Vormingplus MZW, Wandelweg 11, 8500 Kortrijk
Organisatie? VIVA-SVV West-Vlaanderen vzw met ondersteuning van Femma West-Vlaanderen, KVLV, Liberale Vrouwen en Bibliotheek Kortrijk.
Tickets kan je hier bestellen (7 euro /3,5 euro)

Bekijk het Facebook-event.

De kleur van het feminisme

kleur feminismeDe afdeling diversiteit & gelijke kansen en 30CC sloegen dit jaar de handen in elkaar om op 8 maart een boeiend programma samen te stellen. Rachida Lamrabet nodigt tal van begeesterende sprekers uit met wie we zoeken naar (het belang van) bondgenootschappen in de strijd voor meer gelijkheid.

Wanneer? Donderdag 8 maart: dagprogramma van 12.15 uur tot 19.30 uur, avondprogramma van 20.00 uur tot 23.00 uur
Waar? 30CC Schouwburg, Bondgenotenlaan, Leuven
Tickets kan je hier bestellen (7 euro).

Bekijk de flyer en het Facebook-event.


Officiële feestdag

zij-kant wil van 8 maart een officiële feestdag maken! In 2010 dienden zij-kant-ambassadrices Maya Detiège en Meryame Kitir hiervoor een wetsvoorstel in. Lees het voorstel hier.


iwd_logo_1502261415

Ontstaansgeschiedenis van 8 maart, Internationale Vrouwendag

Internationale Vrouwendag stond en staat voor het gevoel van solidariteit en strijdbaarheid van vrouwen overal ter wereld. De viering ervan vindt vaak plaats rond een specifiek thema, bijvoorbeeld voor vrouwenrechten of tegen geweld of armoede.

De ontstaansgeschiedenis in vogelvlucht

1907 / Stuttgart
Eerste Internationale Socialistische Vrouwenconferentie in Stuttgart.

1908 / New York
Op 8 maart demonstreren duizenden textielarbeidsters in New York. Zij eisen betere werkomstandigheden, een 8-urige werkdag, vrouwenkiesrecht en afschaffing van kinderarbeid.

1910 / Kopenhagen
Tweede Internationale Socialistische Vrouwenconferentie vindt plaats in Kopenhagen. Er wordt beslist om ieder jaar een internationale vrouwendag te organiseren, maar er is nog geen vaste dag voor voorzien.

1911
Voor het eerst wordt de Internationale Vrouwendag in verschillende landen gevierd: in Duitsland onder impuls van Clara Zetkin, en ook in Oostenrijk, Denemarken, Zwitserland en de Verenigde Staten.

1912 / Nederland
Internationale Vrouwendag wordt voor het eerst in Nederland gevierd op 12 mei.

1914
Duizenden demonstreren tegen de dreigende oorlog in Duitsland en tegen de arrestatie van Rosa Luxemburg.

1917 / Sint-Petersburg
Textielarbeidsters in Sint-Petersburg staken – voor het eerst op 8 maart – onder leiding van Alexandra Kollontai tegen slechte werkomstandigheden. Steeds meer vrouwen demonstreren en staken tegen de oorlog en het voedseltekort, tot er een algemene werkstaking is.

1921
Ter herinnering aan de gebeurtenissen in 1917 in St. Petersburg kiest het Internationale Vrouwensecretariaat van de Derde Communistische Internationale een vaste datum voor Internationale Vrouwendag: 8 maart.

1922
Internationale Vrouwendag wordt vanaf dit jaar op een vaste datum, namelijk 8 maart, gevierd. Aanvankelijk gebeurt dit alleen door socialistische en communistische vrouwen.

1978
De Verenigde Naties erkennen 8 maart als Internationale Vrouwendag.

Waarom 8 maart?

In 1911 werd de Vrouwendag internationaal voor het eerst gevierd. Aanvankelijk viel de Vrouwendag op verschillende data,  maar in 1922 werd 8 maart gekozen als vaste datum. Er bestaan verschillende mogelijke verklaringen voor de keuze van 8 maart als datum voor de Internationale Vrouwendag.

Een gangbare westerse lezing is dat 8 maart terug te voeren is op stakingen van textielarbeidsters in New York op 8 maart 1908. Zij gingen de straat op om te demonstreren tegen onder meer de lange werktijden, de lage lonen en de slechte werkomstandigheden. Maar het is mogelijk dat deze verklaring voor de keuze van 8 maart pas in de jaren vijftig van de twintigste eeuw is ontstaan. In volle Koude Oorlog kon toch moeilijk de eer aan een communistisch land gegeven worden? 8 maart zou namelijk ook kunnen verwijzen naar de grote vrouwenstaking en demonstratie op 8 maart 1917 in Sint-Petersburg.

De lange weg naar Internationale Vrouwendag…

De Eerste Internationale Socialistische Vrouwenconferentie (1907)

Bij de ‘Tweede Internationale’ (een internationale organisatie van socialistische arbeiders met als doel internationale solidariteit) in 1889 in Parijs was Clara Zetkin (1857-1933) aanwezig als vertegenwoordigster van de Duitse socialistische partij. Zij wees er voortdurend op dat socialisme zonder vrouwen niet zou kunnen bestaan en dat mannen samen met vrouwen voor vrouwenrechten moesten strijden. Ook in eigen land streed zij voor vrouwenrechten als onderdeel van de klassenstrijd. Omdat zij geen gehoor vond, nam zij het initiatief tot een socialistische vrouwenbeweging. Vele jaren was ze redactrice van het Duitse socialistische vrouwenblad ‘Die Gleichheit’. Ze vond dat vrouwen ook internationaal gezien meer invloed  moesten kunnen uitoefenen op de socialistische partijen. Door haar toedoen kwamen in 1906 in Mannheim socialistische vrouwen uit een groot aantal Europese landen bij elkaar om een internationale bijeenkomst voor te bereiden.

Zo werd in 1907 in Stuttgart de eerste internationale vrouwenconferentie gehouden, een dag voor de Tweede Internationale. Op deze eerste conferentie werd een resolutie aangenomen om de volgende dag bij de Tweede Internationale een motie in te dienen waarin de aangesloten partijen zich verplichtten zowel voor mannenkiesrecht als voor vrouwenkiesrecht te strijden. Deze motie werd aangenomen.

De Tweede Internationale Socialistische Vrouwenconferentie (1910)

In 1910 werd in Kopenhagen de tweede vrouwenconferentie gehouden. Omdat de socialistische partijen zich in de praktijk niet erg bleken in te zetten voor het vrouwenkiesrecht, werd gezocht naar een middel om meer vrouwen bij de strijd te betrekken. Op voorstel van Clara Zetkin werd afgesproken om ieder jaar een internationale vrouwendag  te houden met de bijhorende propaganda, demonstraties en vergaderingen. Op die dag zou onder andere voor het algemeen vrouwenkiesrecht gepleit worden. Het Internationale Vrouwensecretariaat zou de gekozen dag -aanvankelijk was er nog geen vaste datum – bekend maken aan de partijbesturen, die op hun beurt dan de vrouwendag  zouden uitroepen. En zo gebeurde.

Ten tijde van de 1ste wereldoorlog

In 1911 werd in een aantal landen de eerste Internationale Vrouwendag gevierd. Door het uitbreken van de 1ste Wereldoorlog in 1914 viel de Tweede Internationale uiteen, maar de internationale vrouwenorganisatie bleef bestaan. Er vond in 1915 in Zwitserland zelfs een conferentie plaats van vrouwen uit de oorlogvoerende landen over het beëindigen van de oorlog. Ook ging de jaarlijkse vrouwendag door, die voornamelijk in het teken van de strijd voor de vrede stond.

Clara Zetkin vormde in 1916 samen met Rosa Luxemburg en Karl Liebknecht de revolutionaire ‘Spartakusbund’, die na de revolutie in Rusland in 1917 overging in de Duitse communistische partij. Zij bleef de leiding houden van het Internationale Vrouwensecretariaat, dat zo onderdeel werd van de in 1919 opgerichte Derde Communistische Internationale.

Een vaste datum voor Internationale Vrouwendag

In 1921 stelde het Internationale Vrouwensecretariaat voor om een vaste datum te kiezen voor de vrouwendag. De keuze viel op 8 maart omwille van  de stakingen en demonstraties van vrouwen in Sint-Petersburg die uiteindelijk zouden uitmonden  in een algemene werkstaking. Naast Internationale Vrouwendag werd 8 maart hierdoor ook een officiële communistische feestdag, waarop de algemene werkstaking als eerste begin van de revolutie herdacht werd. De scheuring door de Russische Revolutie van 1917 tussen communisten en socialisten had tot gevolg dat in de Verenigde Staten en in West-Europa 8 maart lange tijd voornamelijk in communistische kring werd gevierd.

Na de Russische revolutie was de internationale band en in het bijzonder de band met Clara Zetkin en de sociaal-democratische vrouwen verbroken. Toch organiseerden zij van 1920 tot 1924 een – nationale – vrouwendag. Daarna werd er weer een Internationale Vrouwendag gevierd, omdat ook de sociaal-democraten een internationale organisatie hadden opgezet, waarbij de vrouwen aangesloten waren. In het interbellum bleven de sociaal-democratische vrouwen Internationale Vrouwendag op een wisselende datum vieren.

Internationale Vrouwendag na de 2de Wereldoorlog

Na de Tweede Wereldoorlog bleven alleen nog de communistische vrouwen op 8 maart Internationale Vrouwendag vieren. Het was pas dankzij de ‘tweede feministische golf’ in de Verenigde Staten en West-Europa dat de traditie van de viering op 8 maart van Internationale Vrouwendag  weer in ere werd hersteld, dit keer verwijzend naar de staking in 1908 in New York op 8 maart.

Sinds 1975, het Internationale Jaar van de vrouw, wordt op 8 maart Internationale Vrouwendag weer wijd verspreid over de hele wereld gevierd en in 1978 werd 8 maart door de Verenigde Naties officieel erkend als Internationale Vrouwendag.

In België wordt er, in tegenstelling tot de Vlaamse Vrouwendag op 11 november,  niet in een bepaalde stad gevierd. De initiatieven zijn divers en vaak provinciaal of lokaal. Op 25 november 2010 hebben de sp.a-volksvertegenwoordigers Maya Detiège en Meryame Kitir een wetsvoorstel ingediend om van 8 maart een officiële feestdag te maken.

Meer lezen over de geschiedenis van 8 maart?