Deze en andere interessante genderstatistieken kan je terugvinden in de tweede editie van ‘Vrouwen en mannen in België: genderstatistieken en genderindicatoren’, die het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen (IGVM) vandaag voorstelde. De brochure heeft tot doel de objectieve verschillen tussen vrouwen en mannen bloot te leggen aan de hand van cijfers over o.a. arbeid, inkomen, gezondheid, besluitvorming, criminaliteit, wetenschap en technologie, partnergeweld en tijdsbesteding.

Vooruitgang? Of net niet?

“Als we de huidige statistieken vergelijken met die van vijf jaar geleden, merken we dat de algemene tendens een geleidelijke, positieve evolutie naar meer gelijkheid is: vrouwen zijn bijvoorbeeld actiever op de arbeidsmarkt en het percentage van vrouwen in adviesorganen en politieke mandaten is licht gestegen, net als in de magistratuur en de diplomatie”, verklaart Michel Pasteel, directeur van het IGVM.

Toch merkt Vera Claes, voorzitster van de Raad van Bestuur van het IGVM en nationaal secretaris van zij-kant, ook verontrustende elementen op: “In de meeste domeinen – de arbeidsmarkt, de pensioenen, de combinatie arbeid-gezin, de digitale kloof bij 55-plussers, armoede, enz. – tonen de statistieken flagrante verschillen tussen vrouwen en mannen, die vaak de weerspiegeling zijn van ongelijkheden tussen vrouwen en mannen. Zo ontdekken we een gemiddelde pensioenkloof van 23%, die bij zelfstandigen zelfs oploopt tot 33%. Of stellen we vast dat het aantal huismannen – hoewel op 25 jaar tijd meer dan verdubbeld – zwaar in de minderheid blijft, met voor iedere huisman maar liefst 32 huisvrouwen.

Uit de cijfers blijkt ook dat sommige genderstereotiepe verschillen al op jonge leeftijd hun intrede doen: op een schooldag doen meisjes tussen 12 en 18 jaar bijvoorbeeld een derde meer huishoudelijk werk dan de jongens. Op zondag is dat anderhalve keer zoveel en op zaterdag zelfs het dubbele.

De publicatie ‘Vrouwen en mannen in België: genderstatistieken en genderindicatoren’ is gratis te verkrijgen bij het IGVM of te downloaden via de website.

Het nieuwe wetsvoorstel voorziet erin dat bedrijven met meer dan vijftig werknemers voortaan om de twee jaar een analyse moeten maken van de interne verloningen. Als blijkt dat vrouwen in het bedrijf inderdaad beduidend minder verdienen dan hun mannelijke collega’s, dan komt er een actieplan. Bovendien zullen vrouwen bij het vermoeden van een loonkloof naar een bemiddelaar in het bedrijf kunnen stappen, die indien nodig kan ingrijpen. Maya Detiège noemt het initiatief een grote stap vooruit in de strijd tegen de loonkloof. “Als een vrouw dezelfde functie heeft als een man, even oud is en evenveel uren klopt, dan heeft zij recht op hetzelfde loon en op dezelfde extralegale voordelen. Dat is niet meer dan normaal.”

zij-kant is natuurlijk verheugd over deze concrete plannen, maar dringt toch aan op verdere acties om de loonkloof in ons land aan te pakken. Zo moet er werk gemaakt worden van de strijd tegen het glazen plafond, dat vrouwen ervan weerhoudt op te klimmen tot functies met beslissingsbevoegdheid, en van een globale mentaliteitswijziging in onze maatschappij. Zolang de traditionele rollenpatronen blijven overheersen, waardoor het vooral vrouwen zijn die de zorgtaken binnen het gezin op zich nemen en daarvoor vaker deeltijds gaan werken of hun carrière – al dan niet tijdelijk – in de diepvries steken, zal de loonkloof immers blijven bestaan.

Nog veel werk voor de boeg dus, en daarom organiseren we in maart onze achtste Equal Pay Day. Benieuwd? Hou dan zeker de website www.equalpayday.be in de gaten!

Engeland, 19e eeuw. Het predikantengezin Brontë bestaat uit zes kinderen, maar in het barre Britse klimaat overlijden er twee op jonge leeftijd aan tuberculose. De vier overgebleven kinderen – Charlotte, Branwell, Emily en Anne – hebben veel fantasie en amuseren zich met het verzinnen van werelden en personages. Hun vader ziet het graag gebeuren, in de hoop dat ze zich zo later zelf zullen kunnen onderhouden.

De drie zussen hebben de smaak al snel te pakken: hun eerste gezamenlijke gedichtenbundel ‘Poems’ verschijnt in 1846, onder de mannelijke pseudoniemen Currer (Charlotte), Ellis (Emily) en Acton (Ann) Bell. In het Victoriaanse Engeland worden vrouwen immers geacht zich te wijden aan hun gezin en huishouden, niet aan het schrijven van boeken.

Er worden amper een paar exemplaren van verkocht, maar de zusjes laten zich niet afschrikken. Onder hun Bell-pseudoniemen publiceren ze elk verhalen die nu, na meer dan 150 jaar, nog altijd mensen beroeren: Jane Eyre, Wuthering Heights, Agnes Grey, Villette,… Romans met sterke vrouwen in de hoofdrol, die nog steeds velen laten wegdromen. Wanneer ze na het succes van Jane Eyre hun ware identiteit onthullen, kunnen ze eindelijk uitgroeien tot de beroemde Victoriaanse romanschrijfsters die we vandaag nog steeds kennen.

In de rubriek ‘zij-verhalen’ zetten we maandelijks een iconische vrouw in de schijnwerpers die de wereld veranderde door haar inzicht, moed of creativiteit. Want hoewel vrouwen al eeuwenlang de toekomst mee vorm geven, zijn het toch vaak mannen die eeuwige roem vergaren. En dat willen wij graag anders zien.

Brussel is het eerste gewest dat voor een dergelijk systeem kiest, maar zij-kant hoopt natuurlijk dat ook de andere regio’s en niveaus zullen volgen. Vandaag zie je immers nog al te vaak dat vrouwen – op die verplichte eerste of tweede plaats na – systematisch minder strategische plaatsen op de kieslijsten krijgen. Een volwaardig ritssysteem zou dus een mooie stap zijn naar meer gelijkheid op het politieke toneel.

Datum en locatie:

• Zaterdag 3 maart, van 09u30 tot 12u30. Aansluitend is een broodjeslunch voorzien.
• Bronks, Varkensmarkt 15-17, 1000 Brussel.
• Bronks is makkelijk bereikbaar met het openbaar vervoer. Vanaf het Centraal Station doe je er te voet zo’n 15 minuten over. Of je neemt metro 1 of 5 en stapt uit aan halte Sint-Katelijne. Ook met tram 51 (halte Vlaamsepoort) en tram 88 (halte Dansaert) is Bronks bereikbaar.

Programma:

09u30 tot 10u00: Onthaal

10u tot 10u30: Inleiding door sp.a-ondervoorzitter Joke Quintens

10u30 tot 11u20: Filip De Rynck (hoogleraar bestuurskunde aan de Hogeschool Gent) schetst het denkkader van deze Inspiratiedag.

11u20 tot 12u15: zes 7-minutes presentaties over concrete participatieprojecten:

• Daniel Termont (burgemeester Gent): over ‘Wijk aan Zet’ (participatie van burgers in Gent)
• Bart Bijnens (projectmanager ‘Het Belang van uw gemeente’ bij Het Belang van Limburg) over hoe burgers journalisten worden
• Lieve Achten (EW 32) over ‘Stadsspelen’: participatie van jongeren
• Dominique Verté (VUB) over ‘Active Aging’: participatie van senioren
• Sarah Poesen (Kunstencentrum Vrijstaat O.): over ‘Cultuurcoöperatie Vrijstaat O.’: de zoektocht naar een model waarin publiek, artiesten en lokale handelaars participeren in een cultureel volkshuis
• Kristof Leue (Sancta): over het project ‘Couleur Carolo’, kleur in de stad Charleroi.

12u15 tot 12u25: Speech van sp.a-voorzitter Bruno Tobback (onder voorbehoud)

12u25 tot 13u30: Broodjeslunch

Inschrijven:

• Mail naar sandra.mortier@s-p-a.be, of via 02 552 02 00.
• Geef je naam, voornaam en mailadres op.
• Je kan je ook inschrijven via het online inschrijvingsformulier.

Praktisch

• Wanneer? Zondag 4 maart 2012, van 13u tot 18u
• Waar? GC Den Egger, August Nihoulstaat 74, 3270 Scherpenheuvel
• Deelname is gratis. Inschrijven voor 1 maart via jessy.clynen@vlaamsbrabant.be of 016-26 73 21

We vragen dit jaar vooral aandacht voor de gevolgen van de financiële crisis voor vrouwen. We protesteren tegen de besparingen van de Belgische regering: we weten dat o.a. de inperking van het tijdskrediet en de maatregelen inzake werkloosheid en pensioenen zwaar zullen wegen op vrouwen. We protesteren tegen gelijkaardige maatregelen in andere Europese landen omdat het niet de zwaksten zijn die deze crisis moeten betalen. We zijn solidair met vrouwen uit het Zuiden die het nogmoeilijker krijgen door de wereldwijde economische en financiële crisis.

We roepen ook op tot waakzaamheid omdat crisistijden extra voeding bieden aan conservatieve krachten. Vrouwenrechten staan onder druk, en niet alleen in verre landen. In Hongarije wordt het recht op abortus onderuit gehaald, in vier Europese lidstaten is abortus nog steeds verboden, in de Verenigde Naties ageren conservatieve en religieuze bewegingen tegen vrouwenrechten en gelijkheid man/vrouw. Samen met andere Belgische vrouwenorganisaties lanceerde de Vrouwenraad daarom een Manifest voor vrouwenrechten.

Met deze brugactie zeggen wij neen aan de maatregelen tegen de crisis die de zwaksten – envooral veel vrouwen – treffen, neen aan conservatieve en religieuze bewegingen die terugwillen naar de zogenaamde ‘traditionele’ gezins- en gemeenschapswaarden, neen aan elkebeperking van onze deelname aan het publieke en economische leven, neen aan het inperkenvan onze autonomie en vrijheid, neen aan aanslagen op onze seksuele en reproductieve rechten,neen aan een discriminerend familierecht, neen aan alle vormen van geweld op vrouwen.

Doe mee en laat je stem horen in Brussel op 8 maart.

Wij waren natuurlijk al overtuigd van het belang van sensibilisering rond deze problematiek, maar het is natuurlijk positief van een expert terzake te horen dat we goed werk leveren. Op naar een nieuwe antigeweldcampagne in 2012!

Wil je meer weten over onze sensibiliseringscampagnes? Neem dan een kijkje op www.horenzienenpraten.be.

Kan je zo lang niet wachten? Op woensdag 7 maart organiseren we met onze Straffe Madammen-partners alvast een voorstelling van de Equal Pay Day-film ‘Made in Dagenham’ in Bibliotheek Permeke in Antwerpen. Inga Verhaert, voorzitter van zij-kant en gedeputeerde bij de provincie Antwerpen, geeft een inleiding bij deze heerlijke feelgood movie. Voor de aanwezigen is er ook een hapje en een drankje voorzien.

Schrijf je snel in voor deze Equal Pay Day-activiteiten in Antwerpen!

Straffe Madammen Praktisch

• Wanneer? Zondag 25 maart 2012 om 9u30
• Waar? Ontmoetingscentrum NOVA, Schrijfstraat 105, 2020 Antwerpen
• Inschrijven kan vanaf 1 februari via Adviespunt, Ommeganckstraat 35, 2018 Antwerpen; op 03/220.66.13 of via adviespunt.antwerpen@abvv.be.
• Deelname kost 10 euro per persoon. Betalen kan via Bancontact of op het rekeningnummer BE20 1325-2019-3156.

‘Made in Dagenham’ Praktisch

• Wanneer? Woensdag 7 maart 2012 om 19u30
• Waar? Auditorium, Bibliotheek Permeke, De Coninckplein 26, 2060 Antwerpen
• Inschrijven kan vanaf 1 februari via Adviespunt, Ommeganckstraat 35, 2018 Antwerpen; op 03/220.66.13 of via adviespunt.antwerpen@abvv.be.
• Een filmticket kost 2 euro per persoon. Betalen kan via Bancontact of op het rekeningnummer BE20 1325-2019-3156.

Werkloosheidsuitkeringen

De regering kiest voor een stopzetting van de wachtuitkeringen en een daling van de uitkeringen voor langdurig werklozen, tot onder de armoedegrens. Maatregelen die veel vrouwen zullen treffen, want zij zijn vaker (langdurig) werkloos.

Bovendien mogen werklozen voortaan geen jobs meer weigeren binnen een straal van 60 km van hun woonplaats, zelfs als ze niet over een eigen wagen of een vlotte verbinding met het openbaar vervoer beschikken. Dagen van meer dan 12 uur van huis: het is geen gemakkelijke opgave voor een alleenstaande moeder die opvang moet vinden voor haar kinderen. Of ken jij veel betaalbare kinderopvangmogelijkheden die na 18u nog open zijn? Tenzij ze natuurlijk deeltijds gaat werken, met alle gevolgen voor haar loon en pensioen.

Loopbaanonderbrekingen

Ook wie werkt, moet op zoek naar een goede combinatie werk-gezin. Heel wat werknemers kiezen daarom voor vormen van tijdskrediet of loopbaanvermindering. Maar ook hier zullen de regels strenger worden, en opnieuw zijn het de vrouwen – de belangrijkste zorgverstrekkers binnen het gezin – die daar de grootste slachtoffers van zullen zijn.

Brugpensioen

Dat de regels voor brugpensioen aangepast zullen worden, lijkt vooral relevant voor mannen. Brugpensioen is immers eerder een mannenzaak: zij werken langer dan vrouwen en werken vaker in bedrijven die in aanmerking komen voor dit stelsel. Bovendien hebben vrouwen het vaak moeilijker om te voldoen aan de strenge loopbaanvoorwaarden die aan het brugpensioen gekoppeld zijn. Om dat laatste te verhelpen, werd destijds in het Generatiepact beslist om specifieke niet-gewerkte periodes toch mee te tellen in de checklist voor brugpensionering. Alleen wil de regering die gelijkstellingen nu herzien, waardoor vrouwen hier mogelijk dus weer bij af zijn.

Het overlevingspensioen

En dan is er nog het overlevingspensioen, waarop de partner die ervoor koos huisvrouw of -man te worden, kon terugvallen na het overlijden van de werkende echtgeno(o)t(e). Dit pensioen zal zo goed als volledig verdwijnen. Vrouwen die destijds hun carrière opofferden om de zorg voor kinderen of ouders op zich te nemen, komen daarmee alweer in de kou te staan na het overlijden van hun partner.

Is er ook goed nieuws?

Gelukkig wel. Zo belooft de nieuwe regering werk te maken van het wegwerken van de loonkloof en het doorbreken van het glazen plafond. Minister Milquet kondigde bovendien aan werk te willen maken van de strijd tegen seksisme en partnergeweld. Minister van Werk De Coninck zal – op vraag van Europa – het ouderschapsverlof vanaf 2012 dan weer uitbreiden van 3 naar 4 maanden.

zij-kant is alvast benieuwd naar een snelle uitvoering van deze gelijkekansenintenties en is verheugd dat twee van onze speerpunten – de loonkloof en de problematiek van partnergeweld – expliciet vermeld worden in de beleidsnota van gelijke kansenminister Milquet.

Tegelijkertijd doen we een oproep aan de regering Di Rupo I om de geplande hervormingen door een genderbril te bekijken en geen bijkomende discriminaties te creëren bij de uitvoering van het regeerakkoord. We blijven zoals altijd waakzaam dat vrouwen niet extra belast worden en dat de combinatie werk-gezin niet nog meer onder druk komt te staan.