Vandaag zetelen nog altijd te weinig vrouwen in de lokale politiek, dat bewijzen de cijfers. zij-kant wil dat na de gemeente- en provincieraadsverkiezingen van 14 oktober 2012 één lokaal zitje op twee vrouwelijk wordt. Niet meer dan eerlijk, als je bedenkt dat vrouwen meer dan de helft van de bevolking uitmaken.

sp.a Leuven geeft alvast het goede voorbeeld. In de gemeente- en OCMW-raad is vandaag meer dan de helft van de fracties vrouw. Ook de lijst voor de komende verkiezingen is evenwichtig samengesteld en telt bovendien vijf vrouwen bij de eerste tien kandidaten. Maar of dat evenwicht ook doorgetrokken wordt naar de nieuwe gemeenteraad, hangt natuurlijk van de kiezers af. Met deze actie wou zij-­kant Leuven hen dan ook aansporen om in oktober weer op vrouwelijke kandidaten te stemmen. Want met voldoende vrouwen erbij wordt de politiek niet alleen verstandiger, maar ook boeiender, creatiever, eerlijker, menselijker, wijzer, veelzijdiger…en mooier. Ja toch?

Uitgesloten van officiële onderwijsinstellingen namen vele vrouwelijke denkers hun toevlucht tot andere vormen van filosofie bedrijven, zoals briefwisselingen en essays. En dat levert een onschatbare rijkdom aan filosofische bronnen op, zoals het boek ‘Vrouwelijke filosofen. Een historisch overzicht’ laat zien. In dit standaardwerk wordt werk van 69 vrouwelijke denkers uit 25 eeuwen bij elkaar gebracht: van de Oudheid tot onze eeuw, van islamitische tot katholieke mystica’s en van een achttiende-eeuwse Nederlandse logica tot een Nigeriaanse politiekfilosofe.

Benieuwd? Schrijf je dan snel in voor onze Fe-Mail nieuwsbrief, want in mei mogen we 1 exemplaar weggeven.

Op Moedernacht nemen we de problematiek van moedersterfte onder de loep.

Onder leiding van Radio 1-De Ochtend presentatrice Sara Van Boxstael gaan 5 experten met elkaar in debat:

• Prof. Dr. Marleen Temmerman, gyneacologe en sp.a-senatrice, is al jaren voorvechtster voor de gezondheid en rechten van vrouwen. Ze staat aan het hoofd van de vrouwenkliniek van het UZ Gent, richtte het internationaal centrum voor reproductieve gezondheidszorg op en is adviseur voor VN-Secretaris-Generaal Ban-ki Moon in zijn globale strategie voor de gezondheid van vrouwen en kinderen.
• Goedele Liekens is ambassadrice voor UNFPA (het Fonds van de VN voor Bevolking en Ontwikkeling) en bezocht verschillende landen waar de moedersterfte dramatisch hoog ligt.
• Severine Caluwaerts werkt als gyneacologe voor Artsen Zonder Grenzen en gaf training aan gezondheidswerkers in Burundi, Congo en Pakistan.
• Prof. Dr. Joseph Vyankandondera is professor in gyneacologie en verloskunde aan de Nationale Universiteiten van Rwanda en Burundi. Hij werkt al 12 jaar als expert in de gezondheid van moeders en kinderen voor de Belgisch Technische Cooperatie en is onderzoeker aan het International Centre for Reproductive Health.
• Alma De Walsche is journaliste bij MO*Magazine en gespecialiseerd in gender en ontwikkelingssamenwerking.

Heidi Lenaerts komt getuigen over haar eigen bevalling, die ze niet overleefd zou hebben als haar kraambed in Afrika had gestaan. De Belgisch-Congolese zangeressen van Radio Candip, bekend van Zita Swoon en Arsenal, maken met hun optreden Moedernacht compleet.

Praktisch:

• Wanneer? Dinsdag 15 mei 2012, 20u-22u
• Waar? Moedernacht gaat door in de theaterzaal van Kunstencentrum de Vooruit in Gent, Sint-Pietersnieuwstraat 23, 9000 Gent.
• Toegang is gratis
• Meer informatie op www.elkemamatelt.be

Hebben we met de vrouwenbeweging niet lang genoeg gestreden om niet meer te hoeven horen dat we, als we een korte rok dragen, ‘het zelf hebben gezocht’? Dat vrouwen die zich graag vrouwelijk kleden, dat alleen doen om mannen te behagen? Dat vrouwen alleen ernstig genomen moeten worden als ze zich kleden en gedragen als de gemiddelde man? Blijkbaar niet. Er is dus nog werk aan de winkel, beste dames en heren feministen.

Nochtans begon ik de voorbije week te geloven dat we eindelijk weer een flinke stap voorwaarts zouden zetten in onze emancipatiestrijd, om het nog maar eens met een ouderwets feministisch woord te zeggen. De klachten over ongewenste intimiteiten die nu het daglicht zien, zijn maar het topje van de ijsberg. Maar ze sterken vele vrouwen niet alleen in de overtuiging dat ze geen individueel geval zijn, maar – belangrijker – ook in het besef dat wat hen overkwam, niet oké was. Dat ze gelijk hadden verontwaardigd te zijn over die slinkse hand op de knie, die vernederende opmerking of – waar halen die mannen toch het lef? – die gescheurde jurk.Helaas kregen ze ook bevestigd dat ze terecht zwegen, als je sommige reacties van de afgelopen dagen mag geloven. Collega’s die verhalen in twijfel trekken omdat zij zoiets nooit meemaakten. Onverlaten die schaamteloos oordelen dat vrouwen toch genieten van die ‘complimenten’. Onbekenden die zonder kennis van zaken oordelen dat er geen sprake kan zijn van ongepast gedrag, zolang er geen klacht ingediend is. Daders wier voornaamste verweer erin bestaat dat ze ‘het zo niet bedoeld hadden’.

Dus waarom hebben al die vrouwen, ikzelf incluis, zolang gezwegen? Om niet voor seut of trien te worden uitgelachen, omdat ‘het toch allemaal niet zo ernstig moet worden genomen’, omdat ‘het al zo lang geleden is’. Maar vooral, omdat ze de gevolgen – toen maar ook nu nog – erger vonden dan de feiten zelf. Want andersom geldt ook: de vrouwen die in het verleden wél reageerden, zijn daar niet altijd beter van geworden. De sfeer op de werkvloer verpest, persoonlijke relaties voorgoed om zeep, overplaatsing, pesterijen, huwelijksconflicten.

Met de getuigenissen van Kris Smet, Ireen Houben en Paula Semer zijn we ook in een andere dimensie gekomen dan de zogenoemde politieke lynchpartij van ‘Hete Pol’. De grens van seksueel overschrijdend gedrag naar regelrecht geweld blijkt in het geval van Ireen Houben ook al overschreden. De essentie van de moedige getuigenissen van de afgelopen dagen ligt niet in een politieke of persoonlijke afrekening, of in een wanhopig achternahollen van de feiten. Het zijn aanklachten tegen een maatschappij waarin macht belangrijker is dan respect. Als die macht – vroeger, maar helaas nog steeds – voornamelijk ligt bij het beruchte old boys network, waren en zijn ongewenste intimiteiten nooit veraf.

Elfi Baillien, een onderzoeker in de bedrijfspsychologie van de KULeuven, zei woensdag nog op Radio 1 dat seksuele intimidatie op het werk zich vooral voordoet in situaties met een seksueel onevenwicht: als enkele vrouwen in een mannenbastion terechtkomen, of omgekeerd. Hadden we niet al vaker gewezen op het belang van een gezonde personeelsmix voor het functioneren van een organisatie én het welzijn van de werknemers?

Vera Claes, nationaal secretaris van zij-kant, in een opiniestuk in De Standaard van 26 april 2012.

Ook de Nederlandstalige Vrouwenraad steunt de slachtoffers van ongewenste seksuele feiten die nu hun verhaal vertellen. “Zo geven we een duidelijk signaal aan de samenleving dat dergelijke terreur niet door de vingers gezien kan of mag worden en dat de daders bestraft moeten worden”, zegt de vzw. De Vrouwenraad drukt vrouwen én mannen die met ongewenste seksuele feiten te maken krijgen, op het hart dat ze steeds ergens met hun klacht terechtkunnen. Dat kan bij de vertrouwenspersoon op het werk, via het gratis nummer 1712 van de Vlaamse overheid dat fungeert als meldpunt voor alle vormen van misbruik, geweld en kindermishandeling, maar ook bij de politie. “Vandaag mogen er geen obstakels meer zijn om melding of aangifte te doen”, besluit de Vrouwenraad.

Om het belang van vrouwen in de politiek te benadrukken, trekt zij-kant op dinsdag 1 mei naar de 1 mei-stoet in Antwerpen. Vanaf 10u vind je ons op de Bolivarplaats, waar we met flyers, spandoeken en heel veel enthousiasme onze nieuwe Stem Vrouw-campagne lanceren, in de aanloop naar de gemeente- en provincieraadsverkiezingen van 14 oktober 2012.

Bij die verkiezingen staan, zoals de wet het voorschrijft, op alle kieslijsten evenveel vrouwelijke als mannelijke kandidaten. Bovendien zal je op de eerste twee plaatsen van elke lijst steeds een vrouw en een man terugvinden. Een mooi evenwicht, maar om dat door te trekken naar de nieuwe gemeenteraad en het provinciebestuur hebben we jouw stem nodig. Geef vrouwen bij de verkiezingen van 14 oktober 2012 de kans om het verschil te maken. Stem voor meerdere vrouwelijke kandidaten, want er is meer dan 1 ZIJ.

Benieuwd naar onze Stem Vrouw-campagne, ga dan naar www.stemvrouw.be. Je vindt er de wettelijke regelingen rond quota, argumenten om voor vrouwen te stemmen en een historisch overzicht van alle Stem Vrouw-campagnes sinds de jaren 1970. Bestel er meteen ook je Stem Vrouw-stickers of de handige ‘Stem Vrouw’-schoolkalender in kredietkaartformaat, met daarop alle vakantieperiodes vanaf het schooljaar 2011-2012 tot het schooljaar 2021-2022. Want schoolvakanties zijn belangrijk voor iedereen. Net als politiek. En gelijke kansen natuurlijk.

Vier jonge vrouwen uit Brussel vinden het – terecht – niet normaal dat je als vrouw niet veilig en ongestoord over straat kan lopen. En dus richtten ze Hollaback Brussel op, naar het Hollaback-initiatief dat in 2005 in New York ontstond en zich uitbreidde over de hele wereld. ‘Hollaback’ is een Engelse term, die oproept ‘terug te roepen’ tegen wie je op straat lastigvalt.

En dat is exact wat Hollaback Brussel beoogt. Een website biedt slachtoffers een online platform waar ze hun verhalen kunnen delen. Met een stoepkrijtactie trekt de organisatie bovendien de straat op: slachtoffers kunnen dan hun stukje straat heroveren door er neer te schrijven dat ze daar lastiggevallen werden, maar zich voortaan niet meer zullen laten doen. Op de site geven de initiatiefneemsters ook tips om te reageren op seksuele intimidatie op straat, en sporen ze omstaanders aan er tegen op te treden. Want zoals ze het zelf verwoorden: “Wat is er erger dan op straat lastig gevallen te worden? Lastig gevallen worden terwijl er mensen om je heen staan die tussenbeide hadden kunnen komen, maar dat niet deden!”.

Benieuwd naar Hollaback? Neem zeker een kijkje op de website en word fan van de Facebookpagina. En denk eraan voortaan te reageren als je seksuele intimidatie op straat ervaart of ziet. Hollaback, zodat we samen een wereld kunnen creëren waar iedereen “sexy, zelfzeker en ‘badass’ kan zijn, zonder zich onveilig te voelen!”.

“Er was in Alexandrië een vrouw met de naam Hypatia, dochter van de filosoof Theoon, die in de literatuur en wetenschap zo succesvol was, dat zij alle filosofen van haar tijd overtrof. (…) Veel toehoorders kwamen van ver om door haar onderwezen te worden.” Zo schrijft haar tijdgenoot, de historicus Socrates Scholasticus.

Hypatia leefde van ongeveer 355 tot 415 in Alexandrië, toen een van de belangrijkste kennis- en handelscentra van het Romeinse Rijk. Haar vader leidde haar op in de wiskunde en de astronomie en zij breidde haar studie zelf uit naar de filosofie, mechanica en muziek.

Over haar leven en werk is weinig gedocumenteerd, maar zeker is dat ze veel aanzien genoot als filosofe, wetenschapper, auteur en docente. Rond 400 trad Hypatia aan als het eerste vrouwelijke hoofd van de Alexandrijnse Platoonse school. Sommige bronnen beweren dat Hypatia de uitvindster was van het astrolabium, een antiek navigatietoestel waarmee de plaats en hoogte van een hemellichaam kan berekend worden. Andere documenten vertellen dat ze een hydrometer bouwde, een instrument waarmee de dichtheid van vloeistoffen gemeten kan worden. Ze schreef ook commentaren bij de werken van geleerden, waarin ze hun theorieën begrijpelijk uitlegde aan haar studenten. Jammer genoeg zijn er geen teksten van haar hand bewaard gebleven, onder meer door de verwoesting van Alexandrië in 643.

In een tijd waarin het christendom aan een opmars bezig was, werden Hypatia’s wetenschappelijke inzichten en eigenzinnigheid afgedaan als ketterij en hekserij. Maar waarschijnlijk was het een machtsstrijd tussen politieke heersers die haar fataal werd. Ze werd op gruwelijke wijze vermoord door een opgejutte christelijke menigte. Socrates Scholasticus vertelt: “Daarom wachtten enkelen (…) haar op haar thuisweg op, trokken haar uit de koets, brachten haar in de kerk met de naam Caesarion, waar zij naakt uitgekleed en dan met bakstenen doodgeslagen werd. Nadat ze haar lichaam in stukken uiteen getrokken hadden, brachten ze haar verminkte ledematen naar een plaats met de naam Kinaron en verbrandden ze daar.”

Hypatia van Alexandrië was een vrijgevochten vrouw die zich gedroeg als wetenschapster, niet als vrouw. Ze was ruimdenkend en kritisch en dwong respect af, zelfs als vrouw in een mannenwereld. Vandaag blijft ze het symbool van intellectuele autonomie, een feministisch icoon dat in een vrouwonvriendelijke wereld een vrij en zelfstandig leven leidde en daarvoor een zware prijs betaalde.

In de rubriek ‘zij-verhalen’ zetten we maandelijks een iconische vrouw in de schijnwerpers. Want hoewel vrouwen al eeuwenlang de toekomst mee vorm geven, zijn het toch vaak mannen die eeuwige roem vergaren. En dat willen wij graag anders zien.

Lees de eerdere zij-verhalen van Geraldine Doyle, de zusjes Brontë, en Fien Troch.

We gebruiken met opzet de bewoording ‘positieve actie’, want volgens ons ligt een van de oorzaken van de discussie dezer dagen in de Babylonische spraakverwarring die weer volop woedt over quota en streefcijfers, waarbij nieuwe definities worden uitgevonden en een hoogst eigen invulling aan de begrippen worden geven. Gaat het nu over quota of streefcijfers? Over positieve actie of positieve discriminatie? Over een quorum? In ieder geval, het woord ‘quota’ werkt als een rode lap op een stier.

Voor alle duidelijkheid: quota zijn verplicht opgelegde en afdwingbare verdeelsleutels. Quota hebben alleen maar zin als ze gecombineerd worden met sancties. Ze bieden spijkerharde garanties als ze wettelijk verankerd zijn. Een voorbeeld hiervan zijn de paritair samengestelde kieslijsten, waarbij de plaatsen fifty-fifty verdeeld zijn tussen vrouwen en mannen en op de eerste twee plaatsen personen van verschillend geslacht fungeren. Over deze kieswetten bestaat consensus dat ze vrouwen en mannen volgens een evenredig aandeel gelijke startkansen geven bij verkiezingen. Ook de recente quotawet die een derde vrouwen verplicht in Raden van Bestuur van beursgenoteerde en overheidsinstellingen is hiervan een voorbeeld.

Streefcijfers  daarentegen – het woord zegt het zelf – zijn per definitie geen verplichtingen. Wie het dus over “dwingende streefcijfers” heeft pleegt een contradictio in terminis. Betekent dit dat streefcijfers geen effect hebben? Toch wel. Het feit dat een onderneming of een overheidsdienst  de intentie en uitdrukkelijke wil heeft om iets te doen aan de ondervertegenwoordiging van vrouwen en kansengroepen, is een eerste stap, maar het is niet voldoende. Als die intentie omgezet wordt in een positief actieplan met concrete doelen, een timing, evaluaties en bijsturingen, is er al een flink stuk van de weg afgelegd. Verder zijn genderneutrale personeelsadvertenties, jobs met aandacht voor de combinatie werk/gezin, een objectieve selectieprocedure,  coaching en bijscholing, het wegwerken van de belemmeringen voor vrouwen om zich kandidaat te stellen… belangrijk om vrouwen versneld te laten doorstromen.  Als bij examens bij gelijkwaardigheid van kandidaten gekozen wordt voor de vrouwen, is dit ook een onderdeel van positieve actie. Dat is wat de federale overheid zal doen. Daarmee streven ze naar één derde vrouwelijke topambtenaren tegen 2013, een ambitieus plan. Het gaat hier dus over streefcijfers en positieve actie, niet over quota. Ik merk trouwens op dat taalevenwicht bij benoemingen van ambtenaren al jaar en dag vanzelfsprekend zijn, maar ho maar als het over vrouwen en mannen gaat.

En als het dan toch over deskundigheid moet gaan, laten we er dan maar even de statistieken bijnemen. Vrouwen hebben tegenwoordig een hoger opleidingsniveau dan mannen. In de leeftijdscategorie tot 34 jaar zijn zelfs 49% van de vrouwen hoger opgeleid, tegenover slechts 38% van de mannen. Het is pas in de leeftijdscategorie boven de 55 dat meer mannen dan vrouwen nog altijd een hogere opleiding hebben. Laat daar nu ook een deel van de topambtenaren zitten. Reden te meer dus om positieve actie te voeren en te zorgen dat vrouwen versneld kunnen doorstromen.

En de termen ‘positieve discriminatie’ zou men voorgoed uit elk taalgebruik moeten schrappen, want niemand hoort nog het adjectief. Die woorden roepen alleen weerstand op, ook al zijn ze goed bedoeld.

Vera Claes, nationaal secretaris zij-kant, de progressieve vrouwenbeweging, en voorzitter RVB Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen
Inga Verhaert, voorzitter zij-kant, de progressieve vrouwenbeweging, en gedeputeerde emancipatiebeleid provincie Antwerpen

Het boek is een soort coming-of-age verhaal, waarin de schrijfster haar jeugdherinneringen koppelt aan feministische beschouwingen over onze maatschappij. Ze vertrekt van haar jeugd als dik en onzeker meisje in een hippieachtig gezin en behandelt gaandeweg thema’s als menstruatie, hoge hakken, masturbatie, schaamhaar, stripclubs, moederschap, plastische chirurgie, abortus en Lady Gaga. Geen loonkloof of partnergeweld dus, maar wel alledaagse topics die op een even herkenbare als grappige manier onder de loep genomen worden.

Met het boek wil Caitlin Moran het begrip ‘feminisme’ weer hip maken. Of toch minstens vrouwen – en mannen – overtuigen dat die term niets te maken heeft met beha-verbrandende mannenhaters of oervervelende academische debatten. Wat feminisme dan wel is? “Simpelweg de overtuiging dat vrouwen net zo vrij zouden moeten zijn als mannen, hoe gestoord, dom, verdwaald, slecht gekleed, dik, terugkrabbelend, lui en zelfgenoegzaam ze ook mogen zijn.”

Denk daar maar over na, en zeg dan nog eens dat je geen feminist(e) bent.

Benieuwd? Schrijf je dan snel in op onze Fe-Mail nieuwsbrief, want we geven een exemplaar weg in onze nieuwsbrief van april 2012.